Hydraulik w Twojej okolicy Katalog hydraulików z całej Polski
Lokalna Polska › Blog › Uncategorized

Instalacja CO jednorurowa czy dwururowa? Jak rozpoznać układ przed wymianą grzejnika

Instalacja jednorurowa prowadzi wodę przez wspólny obieg obsługujący kolejne grzejniki, a w dwururowej każdy grzejnik jest podłączony między osobnym przewodem zasilającym i powrotnym. Przed wymianą grzejnika warto ustalić rodzaj układu, ponieważ wpływa on na dobór zaworu, sposób podłączenia i przepływ przez pozostałe odbiorniki. Sam widok dwóch rurek przy grzejniku nie wystarcza do rozpoznania instalacji.

Jak działa instalacja jednorurowa?

W typowym układzie jednorurowym przewód obiegowy prowadzi wodę kolejno w pobliże następnych grzejników. Przy każdym z nich część strumienia może przepływać przez grzejnik, a pozostała część płynie dalej przez odcinek obejściowy. Po oddaniu ciepła w grzejniku woda wraca do wspólnego obiegu i miesza się z wodą płynącą dalej.

Temperatura wody dostępnej dla kolejnych odbiorników może więc spadać. Przy projektowaniu lub modernizacji trzeba uwzględnić położenie grzejnika w obiegu, przepływ oraz wymaganą moc cieplną. W praktyce spotyka się różne odmiany takich instalacji, dlatego przebieg konkretnych przewodów należy ustalić na miejscu.

Obejście przy grzejniku w instalacji jednorurowej nie jest tym samym elementem co automatyczny zawór obejściowy między zasilaniem i powrotem instalacji CO. Odcinek przy grzejniku umożliwia przepływ dalej wzdłuż obiegu, natomiast zawór automatyczny pełni inną funkcję i dobiera się go do warunków całej instalacji.

Jak działa instalacja dwururowa?

W instalacji dwururowej jeden przewód rozprowadza wodę zasilającą, a drugi odbiera wodę powracającą z grzejników. Każdy grzejnik jest podłączony między tymi przewodami. Woda zasilająca dociera więc do poszczególnych odbiorników osobnymi odgałęzieniami, zamiast przechodzić kolejno przez ich wspólny obieg.

Nie oznacza to, że wszystkie grzejniki automatycznie otrzymają właściwy przepływ. Drogi przepływu mogą mieć różne opory, a zawory termostatyczne zmieniają stopień otwarcia podczas pracy. Dlatego znaczenie ma odpowiednie zaprojektowanie i wyregulowanie instalacji. Więcej o tym, jak ogranicza się przepływ przez poszczególne odbiorniki, wyjaśnia poradnik o nastawie wstępnej zaworu grzejnikowego.

reklama

Najważniejsze różnice przy modernizacji

Cecha Układ jednorurowy Układ dwururowy
Droga wody Wspólny obieg obsługuje kolejne grzejniki; część wody może przepływać przez każdy z nich. Grzejniki są podłączone między przewodem zasilającym a powrotnym.
Temperatura zasilania odbiorników Może zmniejszać się wzdłuż obiegu wskutek oddawania ciepła. Woda dociera do odgałęzień przewodem zasilającym; jej temperatura może zmieniać się również wskutek strat ciepła w przewodach.
Wymiana zaworu Trzeba sprawdzić jego przeznaczenie i sposób zachowania przepływu w obiegu. Trzeba dobrać zawór do parametrów grzejnika i instalacji oraz uwzględnić regulację przepływu.
Wpływ prac na inne grzejniki Zmiana podłączenia lub zamknięcie niewłaściwego elementu może zakłócić przepływ w dalszej części obiegu. Zmiana oporów i nastaw może wpłynąć na rozdział przepływu w instalacji.

Jak rozpoznać układ w mieszkaniu lub domu?

Najbardziej wiarygodne są dokumentacja instalacji oraz prześledzenie przebiegu przewodów przez osobę znającą dany układ. W budynku wielorodzinnym dokumentację może mieć zarządca. Warto zapytać go również o planowane modernizacje, zasady zgłaszania prac i możliwość odcięcia właściwej części instalacji.

W instalacji jednorurowej pomocną wskazówką bywa widoczny odcinek łączący przewód przed grzejnikiem i za nim. Nie jest to jednak dowód, który pozwala rozstrzygnąć każdy przypadek: część połączeń może być ukryta w podłodze, ścianie albo specjalnej armaturze. Również dwie rurki dochodzące do grzejnika mogą występować w obu rodzajach instalacji.

Instalator może sprawdzić oznaczenia zaworów, dostępny schemat i połączenia przy kolejnych odbiornikach. Przydatne są zdjęcia przed zabudową oraz informacje o wcześniejszych przeróbkach. Samo porównanie temperatur rur podczas pracy ogrzewania bywa wskazówką, ale nie zastępuje rozpoznania przebiegu instalacji.

Dlaczego rodzaj zaworu ma znaczenie?

Zawory do różnych układów mogą mieć odmienne charakterystyki przepływu. W instalacji jednorurowej dobór armatury musi uwzględniać zarówno przepływ przez grzejnik, jak i możliwość dalszej pracy obiegu. Nie należy zakładać, że każdy zawór pasujący wymiarami będzie odpowiedni do istniejącego układu.

W instalacji dwururowej zawór również dobiera się do wymaganych warunków przepływu i różnicy ciśnień. Jeżeli grzejniki są nierówno zasilane, sama wymiana jednego zaworu może nie rozwiązać problemu całego pionu. Związek między rozdziałem wody a działaniem odbiorników opisano w artykule o sytuacji, gdy grzejnik zaczyna grzać po zakręceniu innych.

Przy doborze trzeba korzystać z dokumentacji konkretnego producenta. Oznaczenia na pokrętle lub podobny wygląd korpusów nie gwarantują identycznego działania. Wymagane nastawy zależą od instalacji, a nie od uniwersalnej liczby właściwej dla każdego grzejnika.

reklama

Co ustalić przed zamówieniem nowego grzejnika?

  1. Rodzaj i przebieg instalacji. Ustal, czy odbiornik pracuje w obiegu jednorurowym, dwururowym czy w części układu o innej konstrukcji.
  2. Potrzebną moc grzejnika. Dobór powinien uwzględniać zapotrzebowanie pomieszczenia na ciepło oraz temperatury pracy instalacji. Moc podawana przez producenta zależy od warunków, dla których została określona.
  3. Sposób podłączenia. Sprawdź rozstaw przyłączy, stronę zasilania i powrotu oraz dostępną przestrzeń. Zmiana rodzaju grzejnika może wymagać przerobienia podejścia.
  4. Armaturę i regulację. Zawór, ewentualne obejście i nastawy muszą pasować do układu. Nie usuwaj widocznego połączenia obejściowego tylko dlatego, że nowy grzejnik ma inne przyłącza.
  5. Warunki wykonania prac. W budynku wielorodzinnym uzgodnij zakres i termin z zarządcą. Wspólny pion może zasilać także inne mieszkania.

Jeśli instalacja była wielokrotnie przerabiana, wykonawca powinien najpierw ocenić stan istniejący. Przy okazji wymiany można omówić również zanieczyszczenia i historię eksploatacji, ale płukanie instalacji centralnego ogrzewania powinno wynikać z jej stanu i przyjętej procedury, a nie być automatycznie traktowane jako rozwiązanie każdej usterki.

Czy można zamienić instalację jednorurową na dwururową?

Tak, przebudowa jest technicznie możliwa, ale jej zakres zależy od budynku. Może wymagać poprowadzenia dodatkowych przewodów, zmiany podejść do grzejników, doboru armatury i ponownego zrównoważenia instalacji. W budynku wielorodzinnym trzeba uwzględnić wspólne piony i uzgodnienia z zarządcą; decyzja dotycząca jednego mieszkania nie powinna zakłócać pracy ogrzewania u sąsiadów.

Przed podjęciem decyzji warto porównać zakres robót z możliwością poprawnego wyregulowania istniejącego układu. Wymiana pojedynczego grzejnika nie przekształca całej instalacji w dwururową. O wyborze rozwiązania powinien zdecydować projekt lub ocena wykonawcy oparta na rzeczywistym przebiegu przewodów i potrzebach budynku.

Częste pytania

Czy w instalacji jednorurowej można zastosować głowicę termostatyczną?

Można ją stosować z odpowiednim zaworem przeznaczonym do danych warunków. Trzeba jednak zachować przewidzianą dla układu drogę przepływu i dobrać armaturę zgodnie z dokumentacją. Sama głowica nie określa, czy zawór nadaje się do instalacji jednorurowej.

Czy zimniejszy ostatni grzejnik zawsze oznacza układ jednorurowy?

Nie. Nierówne ogrzewanie może mieć wiele przyczyn, również w instalacji dwururowej. Do rozpoznania potrzebne są informacje o przewodach, armaturze i warunkach przepływu; pojedynczy objaw nie przesądza o rodzaju układu.

Czy mogę samodzielnie odłączyć grzejnik we wspólnym pionie?

Taką pracę należy wcześniej uzgodnić z zarządcą i powierzyć wykonawcy, który ustali sposób odcięcia oraz zabezpieczenia instalacji. Nie należy luzować połączeń pod ciśnieniem ani zakładać, że zakręcenie samej głowicy termostatycznej bezpiecznie odcina grzejnik.

reklama

Źródła