Hydraulik w Twojej okolicy Katalog hydraulików z całej Polski
Lokalna Polska › Blog › Uncategorized

Naczynie przeponowe do ciepłej wody użytkowej: kiedy jest potrzebne i jak współpracuje z bojlerem?

Naczynie przeponowe do ciepłej wody użytkowej przejmuje część wzrostu objętości wody podczas jej podgrzewania w zasobniku. Jest szczególnie przydatne tam, gdzie zawór zwrotny lub inny element ogranicza cofanie się wody w stronę zasilania. Prawidłowo dobrane naczynie ogranicza wzrost ciśnienia, ale nie zastępuje zaworu bezpieczeństwa ani innych wymaganych zabezpieczeń podgrzewacza.

Dlaczego ciśnienie przy bojlerze rośnie podczas grzania?

Woda zwiększa objętość, gdy jest podgrzewana. Jeżeli w tym czasie krany są zamknięte, a droga powrotna w kierunku sieci jest ograniczona, dodatkowa objętość musi zostać przejęta przez elementy instalacji. Bez odpowiedniego miejsca na rozszerzającą się wodę ciśnienie może wzrosnąć na tyle, że zadziała zawór bezpieczeństwa.

Naczynie przeponowe zawiera przestrzeń wodną oraz przestrzeń gazową oddzielone elastyczną przeponą. Gdy ciśnienie rośnie, część wody wpływa do naczynia i spręża gaz. Po spadku ciśnienia woda może wrócić do instalacji. Skuteczność takiego rozwiązania zależy między innymi od pojemności naczynia, jego stanu i prawidłowego doboru do instalacji.

Producent armatury Caleffi wskazuje w dokumentacji reduktora ciśnienia, że przed zasobnikiem ciepłej wody zaleca zastosowanie naczynia przeponowego lub podobnego rozwiązania przejmującego wzrost ciśnienia związany z rozszerzalnością cieplną wody. Konkretny układ trzeba jednak dobrać do danego podgrzewacza i jego dokumentacji.

Czy każde kapanie z zaworu bezpieczeństwa oznacza brak naczynia?

Nie. Niewielki wypływ podczas nagrzewania może być związany ze wzrostem objętości wody, ale sam objaw nie wystarcza do rozpoznania przyczyny. Znaczenie ma to, czy woda wypływa tylko podczas grzania, czy także po wychłodzeniu zasobnika, oraz czy zjawisko pojawiło się niedawno.

Jeśli naczynie jest już zamontowane, częste otwieranie zaworu może wiązać się z jego niewłaściwym doborem, utratą ciśnienia w części gazowej albo inną usterką. Przyczyną może być również zbyt wysokie ciśnienie zasilania lub problem z samym zaworem. O tym, jak obserwować kapanie z zaworu bezpieczeństwa bojlera, warto przeczytać przed zgłoszeniem serwisu.

reklama

Nie wolno zaślepiać odpływu zaworu bezpieczeństwa ani unieruchamiać zaworu po to, by zatrzymać kapanie. Jeżeli wypływ jest duży, utrzymuje się stale albo pojawia się ryzyko zalania, przerwij użytkowanie urządzenia zgodnie z jego instrukcją i wezwij fachowca. Gorąca woda i elementy instalacji mogą spowodować oparzenie.

Naczynie do wody użytkowej a naczynie do centralnego ogrzewania

Oba naczynia wykorzystują podobną zasadę pracy, lecz obsługują różne obiegi. W instalacji ciepłej wody użytkowej mają kontakt z wodą dostarczaną do punktów poboru. W instalacji centralnego ogrzewania pracują natomiast z wodą krążącą w obiegu grzewczym. Dobór urządzenia do danego zastosowania, materiałów i dopuszczalnych parametrów trzeba sprawdzić w dokumentacji producenta.

Nie należy dobierać naczynia wyłącznie po kolorze obudowy ani zakładać, że zbiornik przeznaczony do CO nadaje się do wody użytkowej. Nawet jeśli bojler i ogrzewanie znajdują się w jednej kotłowni, ich naczynia mogą zabezpieczać dwa oddzielne obiegi. Osobno opisano działanie naczynia przeponowego w instalacji CO.

Co wpływa na dobór naczynia do zasobnika?

Nie ma jednej pojemności pasującej do wszystkich bojlerów. Instalator powinien sprawdzić warunki pracy całego układu i instrukcje zastosowanych urządzeń. Do doboru potrzebne są przede wszystkim:

  • pojemność zasobnika oraz zakres temperatury wody podczas normalnej pracy;
  • ciśnienie zasilania i warunki za reduktorem, jeśli jest zamontowany;
  • parametry oraz nastawa właściwego zaworu bezpieczeństwa;
  • dopuszczalne ciśnienie i temperatura naczynia oraz jego przeznaczenie do wody użytkowej;
  • zalecenia producentów zasobnika, naczynia i pozostałej armatury;
  • sposób połączenia naczynia z instalacją oraz dostęp potrzebny do kontroli.

Zbyt małe lub nieprawidłowo przygotowane naczynie może nie przejąć oczekiwanego przyrostu objętości. Sam większy zbiornik również nie rozwiąże każdego problemu, jeżeli przyczyną jest na przykład uszkodzona armatura albo nieprawidłowe połączenie elementów. Dlatego pojemności i ciśnienia wstępnego nie warto ustalać wyłącznie według wielkości starego naczynia.

Gdzie znajduje się naczynie i co można sprawdzić bez rozbierania instalacji?

Naczynie przeponowe może być widoczne w pobliżu zasobnika, na przewodzie instalacji wodnej, ale wygląd samego zbiornika nie przesądza o jego funkcji. W kotłowni może być kilka podobnych naczyń. Pomocna jest tabliczka znamionowa, dokumentacja instalacji oraz ustalenie przez fachowca, z którym obiegiem połączono zbiornik.

reklama

Przed wizytą instalatora można zanotować, kiedy występuje wypływ z zaworu, czy pojawia się tylko po intensywnym poborze i ponownym nagrzaniu wody oraz czy w pobliżu widoczne są ślady wilgoci. Nie trzeba w tym celu dotykać gorących rur ani uruchamiać zabezpieczeń. Warto też przygotować model zasobnika i naczynia oraz informacje o ostatnim serwisie, jeśli są dostępne.

Sprawdzenie ciśnienia wstępnego, ocena przepony i ewentualna wymiana wymagają właściwego przygotowania instalacji. Takie prace należy zlecić instalatorowi. Nie należy samodzielnie luzować połączeń przy pracującym zasobniku ani odcinać naczynia bez znajomości układu i instrukcji urządzenia.

Jaką rolę mają zawór zwrotny i reduktor ciśnienia?

Zawór zwrotny ogranicza przepływ w niepożądanym kierunku. W zależności od układu może jednocześnie sprawić, że woda rozszerzająca się podczas grzania nie będzie mogła przemieścić się w stronę zasilania. Nie jest to powód do usuwania zabezpieczenia: sposób ochrony instalacji i miejsce naczynia powinien ocenić fachowiec. Więcej o jednej z odmian zabezpieczeń przed przepływem zwrotnym wyjaśnia poradnik o zaworze antyskażeniowym EA.

Reduktor służy do ograniczania ciśnienia za urządzeniem, lecz nie należy zakładać, że sam przejmie wzrost ciśnienia wywołany ogrzewaniem wody w zamkniętej części instalacji. Gdy w kilku punktach poboru występuje słaby strumień, przyczynę trzeba diagnozować osobno; pomocny może być przegląd możliwych przyczyn słabego ciśnienia wody w całym domu.

Najczęstsze pytania

Czy naczynie zastępuje zawór bezpieczeństwa?

Nie. Naczynie ogranicza wzrost ciśnienia w przewidzianym zakresie pracy, natomiast zawór bezpieczeństwa jest osobnym zabezpieczeniem. Dobór i montaż obu elementów muszą odpowiadać wymaganiom instalacji i dokumentacji urządzeń.

Czy naczynie trzeba wymienić, gdy zawór zaczął kapać?

Nie zawsze. Najpierw potrzebna jest diagnoza: sprawdzenie warunków ciśnieniowych, stanu naczynia i działania armatury. Dopiero wynik pozwala zdecydować, czy potrzebna jest obsługa, zmiana doboru czy wymiana elementu.

reklama

Czy naczynie można zamontować przy każdym podgrzewaczu?

Możliwość i sposób montażu zależą od konstrukcji podgrzewacza oraz całej instalacji. Przed zakupem należy sprawdzić instrukcję danego modelu i zlecić dobór osobie, która oceni rzeczywisty układ oraz dostępne miejsce.

Źródła